سال ۱۳۹۹ تصویری بارز از تداوم نقض حقوق بشر در ایران را روایت میکند. تهدید مستمر حق آزادی اندیشه و بیان، برخورد با معترضان مسالمتجو، افزایش فشار بر اتنیکها و اقلیتهای دینی و مذهبی، محاکمه و آزار کنشگران حقوق بشر و اعدام نوجوانان در ایران، معضل کودکان کار و فقدان الزام به رعایت حقوق زنان و اقلیتهای جنسی و جنسیتی در کشور، وضعیت دوتابعیتیها، وضعیت بد بازداشتگاهها و زندانها به ویژه در شرایط شیوع ویروس کرونا در کشور، بدرفتاری و شکنجههای مکرر بازداشت شدگان، وضعیت نابهسامان زندانها و شلاق زدن به عنوان مجازات در کنار محروم کردن زندانیان عقیدتی از دسترسی به امکانات پزشکی و تبعید شماری از زندانیان سیاسی از بند زنان زندان اوین به زندانهای سایر شهرستانها تنها نمونههایی از نقض روزمره حقوق بشر در ایران هستند.
آتنا دائمی، کنشگر مدنی زندانی روز سهشنبه ۲۶ اسفندماه از زندان اوین به زندان لاکان رشت تبعید شد. خانم دائمی از آذرماه ۹۵ تاکنون دوره محکومیت خود را بدون یک روز مرخصی در بند زنان زندان اوین سپری میکرد.
تست کرونای صبا کردافشاری، فعال مدنی محبوس در زندان قرچک ورامین مثبت اعلام شد و گفته شده وی به زودی به قرنطینه منتقل خواهد شد. طی روزهای اخیر هرانا در گزارشی از بروز علائم مشکوک ابتلا به کرونا در بسیاری از زندانیان بند ۶ زندان قرچک ورامین خبر داده بود. این امر در پی ضعف مدیریت و انتقال مستقیم زندانیان جدید الورود بدون رعایت غربالگری، فاصلهگذاری اجتماعی و طی کردن دوره قرنطینه، به بهانه کمبود فضا، به بند صورت گرفته است.
نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر طی نامه ای خطاب به رئیس سازمان زندان ها ضمن اشاره به شرایط غیراستاندارد زندان قرچک ورامین، خواستار تعطیل شدن این زندان شد. در بخشی از این نامه آمده است “فضاهای داخل زندان مخروبه و به حدی فشرده و تنگ با سقفهای کوتاه و بدون پنجره و تهویه مناسب است که شرایطی غیرانسانی را ایجاد کرده است. بوی نامطبوع زندان حتی برای پرسنل زندان نیز آزار دهنده است”.
آنچه در پی میآید گزارش ماهانه و اجمالی از وضعیت حقوق بشر در ایران در دوره زمانی بهمن ماه ۹۹ است که به همت نهاد آمار، نشر و آثار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تهیه شده است، این گزارش با توجه به حجم محدود آن و نیز به دلیل عدم اجازه فعالیت گروههای مستقل مدافع حقوق بشر در ایران نمیتواند بازتاب بی نقص وضعیت حقوق بشر در ایران باشد.
آرش راسخی، امید آفاقی، مهرالله افشار، ادیب حق پژوه و فرهاد امری، پنج شهروند بهائی اهل بندرعباس روز یکشنبه ۱۷ اسفندماه جهت تحمل حبس به زندان بندرعباس منتقل شدند. روز گذشته نیز نسیم قنواتیان در منزل خود بازداشت و به زندان این شهر منتقل شده بود. این شهروندان پیشتر به همراه مارال راستی و مهناز جان نثار توسط شعبه ۲ دادگاه انقلاب بندرعباس مجموعا به ۱۴ سال حبس تعزیری محکوم شدند. این افراد علاوه بر این به عنوان مجازات تکمیلی هر کدام به دو سال ممنوعیت از عضویت در احزاب و گروههای سیاسی و اجتماعی و ممنوعیت از شرکت در جلسات ضیافت و گردهمایی بهائیان و الزام بر گذراندن پنج جلسه مشاوره در خصوص مسائل فرقهای زیر نظر اساتید موسسه اندیشه سجادیه بندرعباس محکوم شدهاند.
روز دوشنبه ۱۱ اسفندماه، شماری از فعالان سیاسی و مدنی با حضور در دفتر قضایی نسبت به نگهداری متهمان در سلولهای انفرادی اعلام شکایت کردند. این فعالان سیاسی و مدنی در پایان بیانیهای منتشر کردند که در بخشی از آن آمده است “علی رغم اعتراضات مدنی و حقوق بشری برای توقف نگهداری متهمان در سلول انفرادی، این رویه همچنان پابرجاست. این در حالی است که نگهداری متهمان در سلولهای انفرادی در هیچ کدام از مقررات قانونی پیشبینی نشده است. لذاخواستار تعقیب کلیه آمرین و عاملین و مامورین و مقامات صادرکننده دستور نگهداری در سلول انفرادی هستیم”.
دادگاه تجدیدنظر استان تهران فرنگیس مظلوم، هود یازرلو، صدیقه مرادی، مهدی خواص صفت و محمدولی غلام نژاد، ۵ فعال سیاسی را به حبس محکوم کرد. شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب تهران پیشتر فرنگیس مظلوم را پس از واخواهی به ۱۸ ماه حبس، هانی یازرلو و فرزندش هود یازرلو را هر کدام به ۱ سال حبس، محمدولی غلام نژاد، صدیقه مرادی و مهدی خواص صفت را هر کدام به ۹۵ روز حبس تعزیری محکوم کرده بود. از میان این شهروندان هانی یازرلو از اتهامات مطروحه تبرئه شده و محکومیت آقای غلام نژاد به ۲ ماه زندان تقلیل یافته است.
دادگاه تجدیدنظر استان تهران محکومیت آرش گنجی، مترجم و منشی هیئت دبیران کانون نویسندگان ایران را عینا تایید کرد. آقای گنجی پیشتر توسط شعبهی ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به ۱۱ سال حبس تعزیری محکوم شده بود. با استناد به ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مجازات اشد یعنی ۵ سال زندان در خصوص وی قابل اجرا است.
بهنام محجوبی، درویش گنابادی زندانی که روز شنبه ۲۵ بهمنماه در پی مسمومیت دارویی از زندان اوین به بیمارستان منتقل شده بود، روز یکشنبه ۳ اسفندماه در بیمارستان لقمان تهران درگذشت. روز سهشنبه ۲۸ بهمنماه نزدیکان این زندانی به نقل از پزشک بیمارستان از توقف علائم حیاتی او خبر دادند. در همان روز سازمان کل زندانها در اطلاعیه ای مدعی شد که آقای محجوبی کماکان «تحت مراقبت های ویژه پزشکی» قرار دارد. اکنون نزدیکان این زندانی ضمن تایید خبر فوت وی گفتهاند که پیکر او به زادگاهش در کرمان منتقل خواهد شد.